“Bạn chỉ có quyền kiểm soát đối với ba thứ trong đời mình: những suy nghĩ bạn đang nghĩ, những hình ảnh bạn đang hình dung và những hành động bạn đang thực hiện.” - Jack Canfield

Có một khác biệt quan trọng giữa “chịu trách nhiệm” và “nhận lỗi”. Nhận lỗi là thừa nhận phần sai của mình trong một sự việc. Chịu trách nhiệm rộng hơn: đó là chủ động lựa chọn cách mình sẽ hành động và chịu trách nhiệm với kết quả của lựa chọn đó. 

Đây là tư tưởng nền tảng trong The Success Principles - Những Nguyên Tắc Thành Công của Jack Canfield, được thể hiện qua Nguyên tắc số 1: Take 100% Responsibility for Your Life - Chịu trách nhiệm 100% về cuộc đời mình.

E + R = O – Công thức tạo nên kết quả 

Jack Canfield đưa ra một công thức ngắn gọn: E + R = O

Event (Sự kiện) + Response (Phản ứng) = Outcome (Kết quả)

Trong đó, E đại diện cho những gì xảy ra. Đó có thể là một thay đổi, một sự cố, một quyết định từ bên ngoài hoặc một tình huống ngoài dự kiến. R là cách chúng ta lựa chọn phản ứng trước sự kiện đó. Và O là kết quả được tạo ra. Điểm đáng chú ý nằm ở R - Response.

Khi một sự việc đã xảy ra, chúng ta không thể quay lại thay đổi sự kiện ban đầu. Nhưng phản ứng tiếp theo vẫn nằm trong phạm vi lựa chọn của mình. Một yêu cầu thiết kế thay đổi có thể dẫn đến sự trì hoãn, tranh luận và đổ lỗi. Nhưng cũng có thể trở thành điểm bắt đầu cho việc rà soát lại yêu cầu, đánh giá tác động và thống nhất phương án xử lý.

Một sự cố phát sinh trên công trường có thể khiến tiến độ bị ảnh hưởng. Nhưng cách đội ngũ phản ứng từ đánh giá tình hình, phân công xử lý, phối hợp các bên đến cập nhật kế hoạch sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng cuối cùng.

Sự kiện là điểm xuất phát

Phản ứng là phần chúng ta có thể lựa chọn. “100% trách nhiệm” không có nghĩa là “100% lỗi”. Đây là điểm cốt lõi cần phân biệt. Một người có tinh thần trách nhiệm không nhất thiết phải nhận rằng mọi vấn đề đều do mình gây ra. Thay vào đó, họ xác định rõ phần mình có thể kiểm soát và chủ động hành động trong phạm vi đó.

Thay vì: “Đây là vấn đề của bộ phận khác.” có thể chuyển thành: “Phần việc của tôi có thể hỗ trợ giải quyết vấn đề này như thế nào?”

Thay vì: “Không thể thực hiện vì điều kiện đã thay đổi.” có thể chuyển thành: “Với điều kiện hiện tại, phương án khả thi nhất là gì?”. Sự thay đổi nằm ở một từ rất đơn giản: “tôi có thể làm gì?”. Đó cũng là lúc trách nhiệm không còn được nhìn nhận như một nghĩa vụ phải gánh chịu, mà trở thành quyền chủ động tạo ra kết quả.

Từ trách nhiệm cá nhân đến sức mạnh tập thể

Trong một dự án, kết quả cuối cùng hiếm khi phụ thuộc vào một cá nhân. Tuy nhiên, tinh thần trách nhiệm của từng thành viên lại có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn. Một người chủ động cập nhật thông tin khi phát hiện rủi ro. Một người báo sớm khi nhận thấy tiến độ có khả năng bị ảnh hưởng. Một người không chỉ nêu vấn đề mà đồng thời đề xuất phương án. Một người hoàn thành đúng cam kết và chủ động phối hợp khi phát sinh khó khăn.

Những hành động tưởng như rất nhỏ đó tạo nên một môi trường mà ở đó mọi người không chỉ hoàn thành phần việc của mình, mà còn cùng chịu trách nhiệm về kết quả chung. Đó chính là giá trị thực tế của “Take 100% Responsibility” trong công việc.

Một nguyên tắc để bắt đầu tuần mới

Không phải mọi sự việc đều nằm trong khả năng kiểm soát của chúng ta. Nhưng thái độ, lựa chọn và hành động tiếp theo luôn là phần trách nhiệm thuộc về chính mình. Chịu trách nhiệm 100% không có nghĩa là nhận mọi lỗi về mình. Đó là không trao quyền chủ động của mình cho hoàn cảnh.

Trong tuần này, mỗi khi một vấn đề phát sinh, hãy dành sự tập trung cho phần mình có thể tác động bởi thay đổi kết quả thường bắt đầu từ chính phần việc đó.

Tổng hợp: PECC2-TR&D